18 . ابو جارود ، زياد بن منذر هَمْدانى كوفى خارفى : وى نابينا و ملقب به سرحوب بود . او دانش را از تابعان سرشناس ، هم‌چون عطيه عوفى ، ابن نباته و حسن برگرفت و ملازم امام باقر عليه السلام بود . وى تفسيرى دارد كه به نام خود او معروف است ، ليك در آن سخنانى نامعقول وجود دارد كه به مذهب زيدى جارودى او باز مىگردد . بخارى ابو جارود را از كسانى ياد كرده است كه بين سال 150 تا 160 از دنيا رفته‌اند . « 1 » 19 . شعبة بن حجاج ، ابو بسطام بن ورد عَتَكى واسطى ، سپس بصرى : او شخصيتى برجسته ، فقيهى بيدار و دانشمندى ورزيده در حديث و تفسير بود . وى دانش را از پيشوايانى بزرگ ، هم‌چون ابان بن تغلب ، جعفى ، ابن ابى ليلى ، ابن سائب ، عطاء خراسانى و قتاده برگرفت . اساتيد او به سيصد نفر مىرسند كه ابن حجر به تفصيل ، آنان را ياد كرده است . حاكم گويد : « شعبه امام پيشوايانِ حديث‌شناس در بصره بود . » وى از بين صحابه ، انس و عمرو بن سلمه را درك كرد و از چهار صد نفر از تابعان روايت شنيد . شيخ ، ابن حجر و ابو نعيم او را از دانش‌آموختگان امام صادق عليه السلام برشمرده‌اند . شعبه در سال 160 درگذشت . « 2 » 20 . ورقاء بن عُمَر ، ابو بشر بن كُلَيب يشكرى كوفى : وى ساكن مدائن بود ، اما اصالتش از مرو يا خوارزم بود . ذهبى او را با عنوان امام ، ثقه ، حافظ و عابد توصيف كرده است . وى دانش را از زيد بن اسلم ، ابن ابى نُجَيح ، ابن سائب و مانند آنان برگرفت و پيشوايان بزرگى ، هم‌چون شعبه - كه از وى بزرگتر بود - وكيع ، ابن مبارك و ديگران نزد او دانش آموختند . او حدود سال 160 از دنيا رفت . « 3 » 21 . سفيان ثورى ، ابو عبداللَّه بن سعيد بن مسروق : وى در حديث ، پيشوا بود و بر تدين ، پرهيزگارى ، زهد و وثاقت او اتفاق نظر وجود دارد . او يكى از مجتهدان

--> ( 1 ) . بنگريد به : معجم رجال الحديث ، ج 8 ، ص 332 . ( 2 ) . تهذيب التهذيب ، ج 4 ، ص 297 ؛ سير اعلام النبلاء ، ج 7 ، ص 202 . ( 3 ) . بنگريد به : سير اعلام النبلاء ، ج 7 ، ص 419 .